ForumPortaliGalleryPytėsoriKėrkoLista AnėtarėveGrupet e AnėtarėveRegjistrohuidentifikimi

Share | 
 

 Shpikėsit qė na ndryshuan jetėn

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
AutoriMesazh
Davidon
V.I.P i forumit
V.I.P i forumit
avatar

Male
Numri i postimeve : 1846
Age : 25
Vendodhja : STRUGE
Registration date : 11/08/2008

MesazhTitulli: Shpikėsit qė na ndryshuan jetėn   Wed Oct 08, 2008 1:43 am

Shpikėsit qė na ndryshuan jetėn
Janė
njerėzit qė vunė trurin nė punė pėr tu bėrė tė pasur, por edhe pėr tė
lehtėsuar ekzistencėn e njerėzimit. Kėtė pranverė, Institucioni i
Shpikėsve Amerikanė ka pėrgatitur njė ceremoni tė veēantė pėr nder tė
grave dhe burrave, gjenialiteti i tė cilėve ndryshoi pėr mirė mėnyrėn
tonė tė jetesės.

Bėhet
fjalė pėr shpikje tė objekteve qė janė shumė tė zakonshme pėr ne, por
qė pėr epokėn kur dolėn nė dritė, ishin njė revolucion. Mė poshtė po
rendisim disa prej kėtyre gjenive, qė pavarėsisht kombėsive kishin edhe
nėnshtetėsi amerikane.

Walter Hunt: Paramanat

Ideja lindi nė vitin 1849, kur Hunt, njė shpikės
njujorkez bėrtiti "Eureka" teksa po pėrdridhte njė copė tel me duar nė
dyqanin e tij. Pasi e regjistroi si shpikje tė tijėn gjilpėrėn e
famshme, ai i mori zyrės sė patentave 15 dollarė pėr tė larė borxhet e
ngutshme, duke hequr dorė nga tė ardhurat e mėdha qė do tė kishte
mbledhur nė rast se do tė dinte tė menaxhonte mė mirė situatėn. Njė nga
gazetaret mė tė famshme amerikane tė ēėshtjeve tė modės e konsideron
shpikjen e paramanės si njė evolucion tė madh nė botėn e veshjeve. Ajo
ėshtė njėherazi praktike dhe ornamentale, ka sensin e rrezikut, por
edhe joshjen e njė objekti estetik. Megjithėse shpikėsi i shkretė vdiq
i varfėr, ai, falė paramanės, mban famėn e njėrit prej shpikėsve mė tė
rėndėsishėm tė periudhės viktoriane.

Beulah Henry: Makina e akullores

Beulah Henry lindi nė Tennessee, nė vitin 1887 dhe
mori nofkėn "Zonja Edison", pėr shkak tė karrierės shumė tė begatė si
shpikėse. Kur vdiq nė vitin 1973 kishte "sjellė nė jetė" 110 shpikje,
49 prej tė cilave kishin patentė. E para ndėr to ishte ajo e makinės sė
akulloreve, qė e mori nė vitin 1912. Mė pas, ajo shpiku edhe makinėn
qepėse pa bobinė, njė lloj ēadre qė nuk e pati jetėn tė gjatė, njė
ēantė dore qė i ndėrrohej pjesa e jashtme nė varėsi tė veshjes dhe njė
sfungjer tė mbushur me sapun pėr fėmijėt. Ishte njė nga gratė e para qė
pėrfitoi nga shpikjet e shumta. Nė moshėn 37-vjeēare ishte presidente e
dy kompanive. Ajo nuk u martua kurrė dhe kohėn e lirė, kur nuk merrej
me shpikje, ia kushtonte pikturės dhe bamirėsive.

Garret Morgan: Semaforėt dhe maska e gazit

Ishte njė nga autodidaktėt mė tė suksesshėm dhe ndėr
njerėzit mė tė talentuar. Morgan lindi nė Kentucky, nė vitin 1887. Nė
moshėn 20-vjeēare bėnte eksperimente me pajisjen e frymėmarrjeve. Nė
vitin 1914 shpiku njė maskė, e cila do t‘u shėrbente zjarrfikėsve qė tė
merrnin frymė edhe nė njė situatė tė rėnduar tymi. Bėhet fjalė pėr
kundėrgazin e parė. Provėn e parė e pati nė njė minierė, ku falė
shpikjes sė tij u shpėtuan shumė jetė njerėzish. Veē kėsaj, ai vendoi
qė tė gjente njė zgjidhje edhe pėr trafikun rrugor. Si rezultat u shpik
semafori i parė, qė fillimisht funksiononte me gaz. Bėhet fjalė pėr
vitin 1868, ku semafori operonte pa ngjyra, vetėm me njė "stop" dhe
"vazhdo". Mė pas, ai mendoi idenė e pėrdorimit tė ngjyrave dhe shpikjen
ia shiti "General Electric" pėr 40 mijė dollarė, njė shumė e
konsiderueshme pėr kohėn.

Samuel Colt: Revolveri

Ishte njė objekt qė u programua tė prodhohej nė
masė. Deri nė ēastin e shpikjes sė tij, pushkėt prodhoheshin me dorė
dhe nga ustallarė tė kualifikuar e pėr mė tepėr pėr njė kohė tė gjatė.
Bėhet fjalė pėr vitin 1839. Nė Shtetet e Bashkuara nė ato kohė kishte
njė nevojė tė madhe pėr armatime dhe shpikja e Colt pėrshpejtonte
punėn, sepse pjesėt e revolverit mund tė prodhoheshin nė punishte dhe
nė seri, e mė pas tė bėheshin bashkė. Dhe mbi tė gjitha, pėr prodhimin
e armės nuk duheshin zanatēinj tė kualifikuar. Fitimet ishin kolosale.
Me patentėn e revolverit, Colt vdiq shumė i pasur. Gjithsej la pas 15
milionė dollarė.

Lewis Waterman: Stilografi

Ai ėshtė njeriu qė shpėtoi botėn nga ferri i penave
dhe bojės. Lindi nė Nju-Jork, nė vitin 1837. Ai e nisi karrierėn si
mėsues, marangoz dhe shitės librash, para se tė vendoste tė bėhej
shitės sigurimesh. Njė ditė, ndėrsa po pėrgatitej tė priste njė klient
tė rėndėsishėm, iu derdh boja nė tė gjitha dokumentet e punės dhe si
pasojė humbi edhe klientin. Nė atė ēast tė vėshtirė u betua qė t‘i
gjente zgjidhje njėherė e pėrgjithmonė kėsaj ēėshtjeje. Kėshtu, iu fut
punės qė tė nxirrte nė dritė njė objekt shkrues qė tė ishte me bojė,
por tė mos derdhej mė dhe pas pak kohėsh "lindi" stilografi. Shpikėsi
themeloi "Ideal Pen Company", e cila nė fillim tė shekullit shiste mbi
1000 stilografė nė ditė.

John Deere: Plugu

Nė vitin 1863, John Deere, biri i njė rrobaqepėsi,
braktisi familjen e tij nė Vermont tė SHBA-sė pėr t‘i shpėtuar
falimentimit tė ndėrmarrjes. La pas gjashtė fėmijė dhe bashkėshorten.
Vendosi tė shkonte nė Ilinoi pėr tė kėrkuar punė dhe me tė mbėrritur
vuri re se aty kishin shumė nevojė pėr kovaēė. Fshatarėve u duheshin
mjete qė tė punonin tokėn, sepse nuk po gjenin derman me plugjet e
vjetra e primitive. Kėshtu Deere vendosi qė tė vriste mendjen e tė
gjente njė zgjidhje tė mirė pėr ata. Nuk shkoi shumė dhe mendja i punoi
mprehtė, pasi prodhimi i metaltė qė i doli nga duart ishte ndėr mė tė
mirėt dhe mė tė vlefshmit. Fillimisht shiti 75 plugje nė vit, mė pas
numri u rrit nė mėnyrė tė konsiderueshme, derisa mė nė fund ai bėri njė
pasuri tė madhe, me tė cilėn lau borxhet e ndihmoi edhe familjen. Nga
njeri i falimentuar, Deere ėshtė njė nga prodhuesit mė tė mėdhenj tė
pajisjeve bujqėsore nė Amerikė, duke u renditur nė vendin e 98 tė 500
personave mė tė pasur nė vend.

Dr. Robert Adler: Telekomanda

Shkencėtari austriak, Adler, ėshtė shpikėsi i
telekomandės, e cila ėshtė pjesė e pandashme e jetės sonė. Fillimisht
atij iu kėrkua njė objekt qė tė mund tė hiqte nga ekrani reklamat e
mėrzitshme tė disa stacioneve televizive. Kjo ndodhi nė vitin 1950. Pas
shumė pune, ai pati sukses vetėm nė vitin 1956. Modeli fillimisht ishte
ai i njė telefoni qė lidhte telekomandėn me aparatin televiziv, por mė
pas edhe teli doli jashtė pėrdorimit. Adler vdiq njė vit mė parė dhe
veē patentės sė telekomandės kishte edhe 180 tė tjera. Atij i takon
merita e teknologjisė SAW e cila pėrdoret sot gjerėsisht dhe qė
funksionon me vendosjen e gishtit nė ekranin e njė kompjuteri pėr tė
kryer veprimet.

Josephine Cochran: Pjatalarėsja

Larja e pjatave ka qenė pa dyshim ankthi i tė gjitha
shtėpiakeve, derisa njė ditė situata ndryshoi. Nė vitin 1886, Cochran,
gruaja e njė politikani ndryshoi gjithēka. Njė natė, kishte organizuar
njė mbrėmje nė shtėpinė e saj. Pasi pjatat dhe gotat ishin pastruar, nė
mbrėmje dėgjoi njė bisedė qė vinte nga dhoma e shėrbėtorėve. Ato ishin
tė shqetėsuara pėr thyerjen e njė servisi pjatash, tė cilin zonja e
kishte shumė pėr zemėr. Nė atė ēast, ajo vendosi qė t‘i jepte vetė njė
zgjidhje problemit. Sė bashku me njė mikun e saj inxhinier vendosėn qė
tė shpiknin njė makineri, e cila tė lante pjatat dhe tė mos i thyente
sigurisht. Idenė e tyre ata e shfaqėn nė Ekspozitėn Botėrore nė
Nju-Jork, nė vitin 1893, njė eveniment nė tė cilin shfaqeshin tė gjitha
shpikjet e vitit nė Shtetet e Bashkuara. Megjithėse tė gjithė e
admiruan shpikjen, autorja dhe ideuesja nuk do tė jetonte dot aq gjatė
sa ta shihte atė tė kthehej nė njė nga objektet e pamungueshme tė
kuzhinave kudo nė botė. Vetėm nė vitin 1950, kur uji i nxehtė u bė i
mundshėm nė familje nė mėnyrė masive, edhe pjatalarėsja u kthye nė njė
objekt tė zakonshėm.

Gail Borden Jr: Qumėshti i kondensuar

Njujorkezi Borden ishte njė pronar gazete para se
t‘i jepej tėrėsisht fushės sė shpikjeve. Pėr sa i pėrket qumėshtit tė
kondensuar, ideja i erdhi nga njė udhėtim jo shumė fatlum nė njė anije
me avull, kur pa disa fėmijė tė vdisnin pėr shkak tė mungesės sė
qumėshtit tė freskėt. Nė atė ēast vendosi qė tė gjente njė mėnyrė
tjetėr tė ruajtjes sė qumėshtit dhe ushqimeve nė pėrgjithėsi. Kėshtu ai
zbuloi se nxehja e qumėshtit nėn njė presion tė madh, bėnte qė uji tė
avullonte nga lėngu i bardhė dhe nė fund tė mbeste njė substancė e
trashė dhe e ėmbėl qė mund tė qėndronte nė atė gjendje, e padėmtuar pėr
vite me radhė. Ky zbulim u bė nė kohėn e Luftės Civile dhe u shėrbeu
ushtarėve gjatė atyre viteve. Ai ishte njė ushqim lehtėsisht i
transportueshėm dhe me vlera.

Harvey Firestone: Gomat e makinave

Kohė mė parė, rrotat kishin rrethore tė drunjta, mė
pas ato u bėnė metalike. Por tė dyja nuk ishin zgjidhja e duhur pėr tė
mbrojtur rrotat dhe makinėn nga tronditja e rrugėve. Me shpikjen e
biēikletės u shpikėn edhe kornizat e lėkurta e mė pas ato prej gome tė
trashė. Por tubi i brendshėm pneumatik u ėndėrrua fillimisht nga Xhon
Dunlop, njė veteriner skocez, nė vitin 1888. Ndėrkohė goma me formėn qė
ka sot vjen nga Firestone, njė djalė nga Ohajo, i cili punonte nė
industrinė e gomave prej kohėsh, para se tė themelonte kompaninė
"Firestone Tire" dhe "Rubber Company" nė vitin 1900. Ishte ideja e tij
qė gomėn ta zėvendėsonte me njė pjesė pneumatike. Ai u takua me Henri
Fordin nė 1895-ėn, vitin kur ai po merrej me ndėrtimin e makinės sė tij
tė parė. Qėndruan nė kontakt pėr disa vjet, derisa nė vitin 1905, Ford
vendosi qė tė instalonte nė automjetin e tij gomat pneumatike tė
Firestonit. 30 vitet qė pasuan, Firestone ngriti njė nga bizneset mė tė
mėdha, jo vetėm tė gomave nė botė. Sė bashku me Fordin dhe Thomas
Edisonin, tre drejtuesit e industrisė amerikane, qė mė pas u bėnė edhe
miq, formuan "Klubin e Milionerėve" dhe tė gjitha pushimet i bėnin
bashkė. Firestone vdiq nė gjumė, nė vilėn e tij tė Floridas, nė vitin
1938.

Ferdinand von Zeppelin: Anija fluturuese

Lindi nė vitin 1838, nė Baden tė Gjermanisė dhe
ishte njeriu qė revolucionarizoi fluturimin, duke ndėrtuar njė anije
fluturuese me skelet metalik, ēka presupozonte se ajo do tė mund tė
mbante njė ngarkesė mė tė madhe. Fillimi ishte shumė i vėshtirė me njė
numėr tė madh dėshtimesh, madje Zeppelin, pasi mbaroi tė gjithė
pasurinė e bashkėshortes dhe kredinė e madhe qė kishte marrė nė bankė,
nėnshkroi edhe falimentimin e biznesit. Por durimi dhe kėmbėngulja do
t‘i shpėrblehej. Duke qenė se eksperimentet e tij ndiqeshin nė tė
gjithė vendin, pas dėshtimit, njė valė simpatie e tė gjithėve iu kthye
nė mbėshtetje jo vetėm morale, por edhe financiare. Admiruesit e veprės
sė tij ngritėn fondacionin "Zeppelin", i cili ndihmoi nė suksesin e
eksperimenteve. Anijet fluturuese u pėrdorėn edhe gjatė luftėrave
botėrore pėr transport. Fatkeqėsisht, konti Zeppelin, i cili vdiq nė
vitin 1917, nuk jetoi aq gjatė sa tė shihte suksesin e shpikjes sė tij,
madje edhe udhėtimin e famshėm pėrreth botės, nė vitin 1929.

Clarence Birdseye: Ushqimet e ngrira

Si do t‘i kishte vajtur halli ushqimeve tė
shkollave, apo institucioneve tė tjera masive, ku njerėzit hanė nė
mensa tė mėdha, pa shpikjen e Clarence. Gjatė njė vizite nė Labrador,
tė Kanadasė, Birdseye vuri re se mbajtja e ushqimeve nė njė temperaturė
poshtė zeros mund t‘ua ruante gjatė ushqimet shtėpiakeve, duke i
mbajtur njėherazi edhe tė freskėta. Me t‘u kthyer nga udhėtimi,
themeloi njė kompani qė shiste makineri pėr ngrirjen e shpejtė, njė
shpikje qė u patentua shumė shpejt. Mė pas vendosi qė veē makinerive,
tė shiste edhe prodhime ushqimore tė ngrira dhe qė nga ajo kohė, ky
lloj ushqimi ėshtė shumė i pėrhapur nė botė.

Gideon Sundback: Zinxhiri

Inxhinieri elektrik qė kishte lindur nė Suedi,
ndryshoi mėnyrėn e veshjes sė njerėzve, kur nė vitin 1913 modifikoi tė
ashtuquajturin "togėza e ēelėsit". Ai i shtoi mė shumė dhėmbėza kėsaj
forme embrionike tė zinxhirit dhe pėr kėtė ndėrtoi njė makinė tė
posaēme qė prodhonte zinxhirė. Termi "zinxhir" u pėrdor mė vonė se
shpikja nė fjalė dhe autori i tij ėshtė BF Goodrich, i cili e pėrdori
nė vitin 1923. Nė 1934-ėn, njė kompani japoneze e quajtur YKK mori nė
dorė supremacinė e prodhimit tė zinxhirėve, qė nė njėfarė mėnyre e ka
edhe sot. Fillimisht zinxhirėt ishin shumė tė pėrdorshėm nė veshjet e
fėmijėve, mė vonė u pėrdorėn edhe nga tė rriturit dhe nė vitin 1937, ai
zėvendėsoi nė njė masė tė gjerė kopsat. Sot ėshtė shumė popullor,
sidomos nė veshjet dhe pantallonat.

Douglas Engelbart: Mausi i kompjuterit

Nė aplikimin e tij pėr patentė, Engelbart e
pėrshkruante kėshtu shpikjen e tij: "pozicion X-Y indikator pėr njė
sistem tė pėrshkruar". Rreth 40 vjet mė pas, shprehja e mėsipėrme qė
nuk ka kuptim pėr tė gjithė, sot njihet me emrin "mi". Fillimet e
"miut" janė modeste. Ai kishte formėn e njė guaske tė drunjtė me dy
rrota metalike, por ishte pikėrisht miu ai qė e transformoi kompjuterin
nė njė makineri tė specializuar e shumė mė praktike pėr pėrdorim. Mori
emrin mi pėr shkak tė bishtit tė gjatė dhe formės sė brejtėsit.
Mbrapsht nė krye Shko poshtė
Shiko profilin e anėtarit http://albaone.top-board.com/
 
Shpikėsit qė na ndryshuan jetėn
Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
Faqja 1 e 1

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
AlbaOne :: Argetim & Zbavitje :: Kuriozitete :: News-
Kėrce tek: